Saygı Kastıyla Ayağa Kalkmak

Saygı Kastıyla Ayağa Kalkmak

Bismillâh, ve’l-hamdulillâh, ve’s-salâtu ve’s-selâmu alâ Rasûlillâh.

Yaş veya ilim veya makam-mevki olarak fazilet/üstünlük sahibi birine karşı saygı/hürmet gösterme kastıyla ayağa kalkmanın hükmü konusunda delillerin çelişkili gözükmesi sebebiyle ilim ehlinin ihtilaf ettiğini; Taberî, Kâdı İyâd, Nevevî, Beğavî, Beyhakî, Ğazzâlî, İbn Kuteybe, San’ânî, Sindî, İbn Battâl  (rahimehumullah) gibi kimi ulemaya göre bunun müstehap olduğunu, İbn Kayyim el-Cevziyye, İbnu’l-Hâc el-Mâlikî, Molla Ali el-Kârî, el-Elbânî (rahimehumullah) gibi kimi âlimlerin ise bunu mekruh gördüklerini biliyor muydunuz?

Kâdı İyâd “İkmâlu’l-Mu’lim bi Fevâidi Muslim” isimli Müslim şerhinde ulemanın çoğunun buna cevaz verdiğini belirtmiştir.

İbn Useymîn (rahimehullah) bunda bir beis olmadığını, özellikle de insanlar bunu adet haline getirmiş ve kalkılmadığı zaman bu, giren/gelen kimseyi küçümsemek olarak addediliyor ise (dolayısıyla da buğz etmeye sebep olacaksa) bunda bir sıkıntı olmayacağını, ama evla olanın bunu terketmek olduğunu söylemiştir. İzz b. Abdisselam (rahimehullah) ayağa kalkmamanın kişiyi küçümsemek anlamına gelmesi ve buğza sebebiyet vermesi durumunda bunun önüne geçilmesi için ayağa kalkılması gerektiğini, hatta bu durumda vacip olacağı söylense bunun uzak bir görüş olmayacağını ifade etmişitr.

Nevevî meşhur Müslim şerhinde ve “el-Ezkâr” adlı eserinde selef ve halef’in fazilet sahibi birini geliyor olarak gördüklerinde ayağa kalktıklarını, başka bir yerde bunun müstehap olduğunu gösteren hadisleri ve selefin söz ve fiillerini topladığını ve bunlara aykırı gözüken hadislere cevap verdiğini söylemiştir. İbnu’l-Hâc el-Mâlikî de “el-Medhal” adlı kitabında Nevevî’nin zikrettiği delilleri nakletmiş ve bunların hepsine tenkitler yöneltmiştir.

Allah (celle celâluh) doğruyu en iyi bilendir.

Kucaklaşmak veya musafaha etmek veya karşılamak veya yardım etmek veya tebrik etmek veya oturması için yer vermek amacıyla kalkmakta ise bir beis yoktur.

Ve’l-hamdu lillâhi Rabbil âlemîn.

26 Ekim, 2016 Hazırlayan: Ömer Faruk

Etiketler: saygı
  • CUM'A HUTBESİ:
    Her Cum'a
    Saat: 13:15
    Yer: Nakil Kürsüsü
    » Devamı